Wikipedia:Cascade-protected items/Main Page/4

Mwapokeleleka pa Wikipediya ya ChiTumbuka Pasono tina vyakulemba vyakukwana 19,475 mu ChiTumbuka. Mindandanda:  1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Pangani nkhani yiphya

Mobile View | Desktop View

Malaŵi

Zambia

Tanzania

Rumphi

Lundazi

Chasefu

Chama

Mzimba

Mzalangwe

Mzuzu

Ekwendeni

Nkhani ya mwahuno Nkhondo ya Karánsebes yikaŵa chochitika chakuzizwiska mu nkhondo za Habsburg mu 1788 apo ŵasilikari ŵa Austria ŵakawomberana ŵekha usiku pambere ŴaOttoman ŵandafike. Ŵasilikari awo ŵakaŵa pantchito ya kusanda ŵakasangana na ŵamalonda awo ŵakaguliskanga mowa, ndipo mphindano yikamba. Apo ŵanyake ŵakafika na mfuti, ŵanthu ŵakayowoyanga kuti ŴaOttoman ŵiza, ndipo ŵasilikari ŵanyake ŵakawomberanga mu chinyengo. Ŵanthu ŵakamba kutimbana ŵekha, ndipo chisokonezo chikakura mu msasa wose. Icho chikuyowoyeka mwakukwana ntchakuti Austria yikataya Karánsebes pambere nkhondo yeneko yindambe. ŴaOttoman pamanyuma ŵakapoka msumba. Nkhani iyi yikutchuka chifukwa cha umo mantha, mowa na kusoŵa kwa kuyowoyana vingapangiska ŵasilikari kutimbana ŵekha. Kweni ŵakuti malipoti gha nyifwa masauzandi ghanyake ghangaŵa ghakukwezgeka chomene. Nkhani iyi yikulongora kuti chisokonezo mu nkhondo chingapangiska ŵasilikari kuwomberana ŵekha kwambura mulwani. (Nkhani yose...)   Kasi mukumanya?

Pa dazi ili   Mbili ya vyakuchitika

Mitundu ya ŵanthu yambula kuoneka ku ŵanthu

Malo ghakuzizwiska Phiri la Fuji ni phiri lakubuka moto mu Japan ndipo ni phiri litali chomene mu charu ichi. Phiri ili lili na mawonekedwe gha mtondo uwo ukukwera kuchanya ndipo nyengo zinandi pachanya pake pakuŵa chipale. Mount Fuji yili pafupi na Tokyo ndipo yikuwoneka kufuma ku malo ghakupambanapambana mu chigaŵa cha Honshu. Phiri ili ndakuzirwa mu chikhalilo cha Japan, ndipo ŵanthu ŵanandi ŵali kulipanga mu vithuzithuzi, maluso na mabuku. Ŵalendo ŵakiza kuwona phiri, kukwera mu nyengo yakwenera na kuwona chilengiwa cha chigaŵa icho chazingilizgika na nyanja na mapiri. Mount Fuji ni chimoza mwa vimanyikwiro vikuru chomene vya Japan ndipo ni limoza mwa mapiri ghakumanyikwa chomene pa charu. (Nkhani yose...)

Chithuzi cha mwahuno

Njiŵa ya Korona ya Victoria (Goura victoria) ni yimoza mwa njiŵa zikuru chomene pa charu ndipo yikukhala ku New Guinea. Yili na mutu wa buluu wakaduŵala, nthumba ya maroon na korona wa minthenga yakupepuka iyo yili na mphumphu zituŵa. Njiŵa iyi njapadera chifukwa yikwenda chomene pasi kuposa kuwuluka, ndipo yikusanga vyakurya vyakawa pasi pa nkhalango. Yimanyikwa na mazgu ghake ghakufuma pasi nga ni kuwomba kwa munthu. Yikuwoneka mu magulu ghachoko panji paŵiri, ndipo ŵapapi wose ŵakovwira kulera mwana. Mwanakazi wakubaba lizila limoza ndipo ŵapapi ŵakulikhozga pafupifupi myezi yimoza. Njiŵa ya Korona ya Victoria yili pa mndandanda wa vyamoyo ivyo vili pafupi na kuŵa pa suzgo chifukwa cha kuparanyika kwa nkhalango na kupenja nyama. Kukongola kwake kukupangiska kuŵa yimoza mwa njiŵa zakukondweska chomene pa charu. Yikupulikikwa mu nkhalango chifukwa cha mazgu ghake ghakuzika na ghakukhora. Vithuzi vyakumasinda ivyo vilikuonekapo: Mauritius — Eswatini — Zambia