Chipatala cha Kamuzu
| Cipatala Cikulu ca Kamuzu | |
|---|---|
![]() | |
Malo agho kuli Lilongwe | |
| Geography | |
| Location | Lilongwe, Malawi |
| Coordinates | 13°58′37″S 33°47′11″E / 13.97694°S 33.78639°E |
| Organisation | |
| Affiliated university | University of North Carolina |
| Services | |
| Emergency department | Yes |
| Beds | 780 |
| Helipad | No |
| History | |
| Opened | 1977 |
| Links | |
| Other links | List of hospitals in Malawi |
Cipatala Cikulu ca Kamuzu (mu Cingelezi Kamuzu Central Hospital) ni cipatala cikulu cakupokera ŵalwari ŵakutumika kufuma ku vipatala vinyake mu msumba wa Lilongwe, likulu la Malaŵi. Cili na mabedi pafupifupi 780, kweni ŵalwari ŵakujumpha unandi wa mabedi. Cikuteŵetera ŵanthu pafupifupi miliyoni 5, ŵakutumika kufuma ku vipatala vinkhondi vya maboma na vigaŵa vinyake vya Malaŵi, na vigaŵa vinyake vya Tanzania, Zambia, Mozambique, na Zimbabwe.[1][2]
Malo
[lembaso | kulemba source]Cipatala ici cili mu cigaŵa ca msumba wa Lilongwe ico cikuchemeka Area 33 (panji Nangwagwa), kumwera kwa Nkholongo ya Lingazi Namilomba na Lilongwe Wildlife Centre, pafupi na Kamuzu College of Nursing. Malo gha cipatala ni: 13°58'37.0"S, 33°47'11.0"E.[3]
Mwakufupikiska
[lembaso | kulemba source]Cipatala Cikulu ca Kamuzu ni cipatala cikulu cakupokera ŵalwari ŵakutumika, ndipo ndico cipatala cakupokera ŵalwari ŵakutumika ca Cigaŵa ca Pakati ca Malaŵi. Ni cipatala cakupokera ŵalwari ŵakutumika ca ŵanthu pafupifupi miliyoni 5. Mu Vuna 2020, cikaŵa na ŵadokotala pafupifupi 60 na ŵanesi pafupifupi 300.[4] Mu 2019, cipatala ici cikapokeranga ŵana ŵakufika 25,000 pa caka, ndiko kuti ŵana pafupifupi 70 pa zuŵa limoza pakati.[5]
Mu Masika 2012, ŵacipondi Bingu wa Mutharika (24 Muswela 1934 – 5 Masika 2012), Mulongozgi wa Caro wacitatu wa Malaŵi, wakapokereka ku Cipatala Cikulu ca Kamuzu, ndipo ŵakamusanga na kuleka kugwira ntchito kwa mtima.[6]
Mbiri
[lembaso | kulemba source]Cipatala ici cikazengeka mu 1977 na wupu wa Denmark wa kovwira cikuliro (DANIDA), na ndalama izo ulongozgi wa Denmark ukapeleka. Masuzgo gha ndyali ghakawoneka pambere cipatala cindamale. Cigaŵa cakwamba pera ndico cikamala.[7]
Vigaŵa ivyo vikaleka kuzengeka vikaŵa (a) ca nthumbo na nthenda za ŵanakazi, kusazgapo kupwelelera ŵanakazi ŵa nthumbo, (b) ca viwanga, (c) ca nthenda za mahara, na (d) ca TB.[7]
Kufuma mu 1977 mpaka 2004, cipatala ici cikachemekanga Lilongwe Central Hospital. Mu 2004, cikathyika zina lake la sono.[8]
Kugwilira Ntchito Pamoza
[lembaso | kulemba source]
Cipatala Cikulu ca Kamuzu cikugwilira ntchito pamoza na Kwamasambiro Ghakulu gha North Carolina. Cilato ca kugwilira ntchito pamoza uku ni "kusanga nthowa ziphya, zakuzomerezgeka mu mdawuko, na zakuguliskika makola za kuwemeska uchanda wa moyo wa ŵanthu ŵa Malaŵi, kwizira mu kusanda, kukhozga nkhongono, na kupwelelera ŵalwari".[9]
Cipatala ici cikapokera wovwiri kufuma ku Baylor Pediatric AIDS Initiative (BIPAI). Wovwiri unyake ukafuma ku German Hospital Partnership MAGNET, uwo ukalongozgekanga na German Corporation for International Cooperation GmbH (GIZ). Ndalama izi zikamba mu 2008 na kulutilira mpaka 2015.[10]
Wupu wa lusungu wa Olivia Giles wakuchemeka 500 Miles ukamba kugwilira ntchito pamoza na cipatala mu 2009, na ŵantchito ŵaŵiri awo ŵakagwiranga ntchito mu makontena gha kunyamulira katundu, kuti ŵapeleke uteŵeti wa malundi na mawoko ghakupangika na wa viwanga pa cipatala. Pamanyuma pa vyaka 16, uteŵeti uwu ukaŵa cigaŵa ca Lilongwe Institute of Orthopaedics and Neurosurgery mu 2024, apo ukapelekeka ku Unduna wa Vya Umoyo na layizgo la kulutilira kovwira.[11]
Cipatala Cikulu ca Kamuzu cikugwilira ntchito pamoza na SIGN Fracture Care International kuti kupwelelera viwanga kufikike makola kwa ŵanthu ŵa mu cigaŵa ici.[12]
Wonaniso
[lembaso | kulemba source]Ukaboni
[lembaso | kulemba source]- ↑ World Health Organization (May 2020). "About Kamuzu Central Hospital". Geneva Switzerland: World Health Organization. Archived from the original on February 22, 2015. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ The Electives Network (12 May 2020). "Profile of Kamuzu Central Hospital". Nottingham, Nottinghamshire, United Kingdom: Electives.net. Archived from the original on 18 September 2021. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ Google (12 May 2020). "Location of Kamuzu Central Hospital" (Map). Google Maps. Google. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ World Health Organization (May 2020). "About Kamuzu Central Hospital". Geneva Switzerland: World Health Organization. Archived from the original on February 22, 2015. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ UNC School of Medicine (15 November 2019). "UNC Project Malawi Celebrates Opening of Kamuzu Central Hospital Pediatric Laboratory in Lilongwe, Malawi". Chapel Hill, North Carolina, United States: University of North Carolina School of Medicine. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ Agencies (6 April 2012). "Malawi president 'in critical condition'". Doha: Aljazeera.com. Retrieved 12 May 2020.
- 1 2 Tarek Meguid and Elled Mwenyekonde (January 2005). "The Department of Obstetrics & Gynaecology at Kamuzu Central Hospital and Bottom Hospital, Malawi: A Situation Analysis" (PDF). Lilongwe: World Health Organization. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ Tarek Meguid and Elled Mwenyekonde (January 2005). "The Department of Obstetrics & Gynaecology at Kamuzu Central Hospital and Bottom Hospital, Malawi: A Situation Analysis" (PDF). Lilongwe: World Health Organization. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ UNC School of Medicine (12 May 2020). "About UNC-Project Malawi". Chapel Hill, North Carolina, United States: University of North Carolina School of Medicine. Archived from the original on 30 April 2020. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ Esther–Magnet Organisation (4 July 2011). "Esther–Magnet: Malawi German Networking for Capacity Building in Treatment, Training and Research at Kamuzu Central Hospital (KCH), Lilongwe, Malawi". Esther–Magnet Organisation © Institute of Public Health, University Hospital Heidelberg. Archived from the original (Archived from the original on 1 August 2015) on 1 August 2015. Retrieved 12 May 2020.
- ↑ "Official handover of 500 Miles' Prosthetic and Orthotic Service in Lilongwe". www.scotland-malawipartnership.org (in British English). Retrieved 2025-04-11.
- ↑ "Malawi SIGN Programs". signfracturecare.org.
Milumikizgi yakuwaro
[lembaso | kulemba source]- The Halls of Kamuzu Central Hospital As of 4 August 2007.
- Self-directed e-learning at a tertiary hospital in Malawi – A qualitative Evaluation and Lessons learnt Article (PDF Available) in German medical science : GMS e-journal 32(1) · February 2015 with 635 Reads.
- Hospital Partnership MAGNET: Malawi German Networking for Capacity Building in Treatment, Training and Research at Kamuzu Central Hospital (KCH), Lilongwe, Malawi Conference Paper (PDF Available) · November 2014 with 444 Reads.
