Jump to content

Vilwerovipepu vya mlimo vya malonda

Kufuma Wikipedia

Vilwerovipepu vya mlimo vya malonda ni vilwerovipepu viliconse panji vilayizgo vya mrangura ivyo ŵanthu ŵa malonda ŵakugwiliskira ntchito pa milimo yakupambanapambana ya malonda. Vilayizgo ivi vikugwiliskirika ntchito kuti visazgirepo vyakupangika, kupima vyakupangika, na kucita makola milimo yinyake ya malonda.

Kulaŵiska Kose

[lembaso | kulemba source]

Vilwerovipepu vinandi vya malonda vikupangika kuti vifiske vyakukhumbikwa vya malonda yimoza, ntheura vingagwiliskirika ntchito luŵiro yayi pa malonda ghanyake, kupatula para kawiro na kagwiliro kake ka ntchito vikuyana. Cifukwa ca vyakukhumbikwa vyapadera vya malonda ghaliwose, vilwerovipepu vyakunozgeka kale vingafiska yayi vyakukhumbikwa vyose vya kampani. Kweni para vilwerovipepu vyakunozgeka kale vikukhumbikwa, cifukwa ca nyengo panji ndalama, kusintha kunyake kungakhumbikwa. Pali vyakupambana, kuyana na malonda agho, ndipo kusanda kwakukwana kukukhumbikwa nyengo zose pambere munthu wandasankhe vilwerovipepu vyakunozgekera iye panji vyakunozgeka kale.

Vilwerovipepu vinyake vya malonda vikukolerana na ŵakugwiliskira ntchito, ndiko kuti vili na mawonekero gha vithuzi, ndipo ŵakugwiliskira ntchito ŵangafumba, kusintha, panji kunjizga vyakumanyikwa na kuwona vyakufumapo luŵiro. Vingapanga so malipoti luŵiro. Vilwerovipepu vinyake vya malonda vikugwira ntchito mu magulu: vyanozgeka kuti vigwire ntchito kuyana na cakucitika panji nyengo yakuŵikika, ndipo munthu wa malonda wakukhumbikwa kuvyambiska panji kuvilaŵilira yayi.

Vilwerovipepu vinyake vya malonda vikupangika mukati mwa kampani, apo vinyake vikugulika nga ni vyakunozgeka kale kufuma ku ŵaguliski. Vilwerovipepu ivi vikuŵikika pa mirangura ya pa thebulu panji pa maseva ghakulu. Pambere COBOL (cakung'anamulira ca caro cose) yindambe mu 1965, makampani ghakapanganga viyowoyero vyawo vya makina. Ciyowoyero ca RCA cikaŵa na malangulo gha malo 12. Mwaciyelezgero, kuti cikalata cinjire mu malo gha kusungira, manambala ghaŵiri ghakwamba ghakaŵa khodi ya lulangulo (cakucita). Malo ghanayi ghakulondezgapo gha lulangulo (adiresi ya 'A') ghakaŵa malo ghakumazere comene gha kusungira umo ukukhumba kuti cilembo cakwamba ciŵikike. Malo ghanayi (adiresi ya 'B') ghakalongoranga malo ghakumalyero comene gha kusungira umo ukukhumba kuti cilembo cakumalira ca cikalata ciŵikike. Adiresi ya 'B' ya manambala ghaŵiri yikuzomerezga so kusintha lulangulo luliwose. Makhodi gha malangulo na malo gha kusungira ghakagwiliskiranga ntchito 8 panji 9 yayi. Cilwerocipepu cakwamba ca malonda ca RCA cikagwiliskirika ntchito mu 1962 pa RCA 301 ya 4k. RCA 301, 501 ya pakati, na 601 yikulu vikamba kuguliskika kumwamba kwa 1960.

Mu malonda muli ŵakugwiliskira ntchito ŵa mitundu yinandi, ndipo ŵangagaŵika mu magulu gha malonda ghacoko, gha pakati, na ghakulu:

  • Msika wa malonda ghacoko kanandi uli na vilwerovipepu vya kupendera ndalama za pa nyumba, na magulu gha vilwerovipepu vya wofesi nga ni LibreOffice, Microsoft Office, panji Google Workspace.
  • Malonda gha pakati (SME) ghali na vilwerovipepu vya mitundu yinandi, kufuma ku vya kupendera ndalama, vya kugwilira ntchito pamoza, vya kulongozga ubale na ŵakugula, vya kulongozga ŵantchito, vya ngongole, vya kugulira pa intaneti, na vinyake vya kusazgirapo vyakupangika.
  • Cigaŵa cakumalira cikusazgapo vilwerovipepu vya makampani ghakulu, nga ni vya kunozga vyuma vya wupu (ERP), kulongozga vinthu vya wupu (ECM), kulongozga ndondomeko za malonda (BPM), na kulongozga umoyo wa cakupangika. Vilwerovipepu ivi vili na vigaŵa vinandi, ndipo kanandi vikwiza na vigaŵa vinyake ivyo vikusazgapo ntchito panji kulumikizga ntchito za vilayizgo vya ŵanthu ŵanyake.

Luso la vilwero ilo kale likaŵanga mu vilwerovipepu vya ŵakuyana pera, nga ni Kazaa na Napster, likamba kuwoneka mu vilwerovipepu vya malonda.

Mitundu ya Vilwero vya Malonda

[lembaso | kulemba source]
  • Vilwerovipepu vya wupu ukulu (ESA)
  • Kulongozga vyuma
  • Mapulani gha vimanyikwiro gha digito, agho ghakuchemekaso mapulani gha vinjeru vya malonda panji gha ŵalongozgi. Agha ni malongosoro gha vithuzi gha vyakumanyikwa vya malonda agho ghakulongora umo vinthu viliri pa kulaŵiska kamoza, kwizira mu vipimo na vimanyikwiro vikulu vya kagwiliro ka ntchito (KPI). Mapulani agha ni vilwero vyakutemweka comene ivyo vyawoneka mu vyaka vyakumanyuma ivi.
  • Kupenda vyakumanyikwa luŵiro (OLAP) – ni nkhongono ya ndondomeko zinyake za ulongozgi na za kovwira kusankha, izo zikuzomerezga kupenda vyakumanyikwa vinandi mu nthowa zinandi.
  • Vilwerovipepu vya malipoti vikupanga malongosoro ghakuwunjika gha vyakumanyikwa kuti ŵalongozgi ŵamanye umo malonda ghawo ghaliri.
  • Vilwerovipepu vya kugula ni vilwerovipepu vya malonda ivyo vikovwira kuti ntchito ya kugula ya wupu yicitike yekha.
  • Kufukula vyakumanyikwa ni kufumya mauthenga gha ŵakugula mu malo gha kusungira vyakumanyikwa mwa kugwiliskira ntchito vilwerovipepu ivyo vingasanga ndondomeko panji vyakulondezgana vyambura kumanyikwa kale mu vyakumanyikwa vinandi. Pali nthowa zinandi za kufukula vyakumanyikwa. Zinyake ni nthowa za maŵerengero na mikwawo ya mizirwe, izo ni nthowa zapacanya comene za kupenda vyakumanyikwa.
  • Kulongozga kagwiliro ka ntchito ka malonda (BPM)
  • Kulongozga ndondomeko za malonda (BPM)
  • Kulongozga ubale na ŵakugula (CRM), nga ni Yesware.
  • Vilwerovipepu vya kulongozga vikalata vyapangika kunozga na kulongozga vikalata vinandi vya mitundu yakupambana. Vinyake vili na ntchito za kusungira na kuvikilira mauthenga ghakuzirwa gha malonda.
  • Vilwerovipepu vya ndondomeko za ntchito za ŵantchito – vikugwiliskirika ntchito pa kupanga na kuthandazga ndondomeko za ntchito za ŵantchito, na kulaŵilira maora gha ntchito.
  • Vilwerovipepu vya kunozga vyuma vya wupu (ERP) – vikulumikizga ntchito zinandi za malonda, ndipo ndivyo ndondomeko ya kusungira vyakulembeka vya wupu.

Vilwerovipepu vya malonda vikunozgeka kuti visazgirepo candulo mwa kucepeska ndalama panji kufwasura ndondomeko ya kupanga. Mu mazuŵa ghakwamba gha kupangiska ntchito za maofesi kucitika na makina, mirangura yikulu yikagwiliskirikanga ntchito pa ntchito zakutonthomeska comene, nga ni kupenda masheke gha banki na kupenda ndalama za mafakitale.

Vilwerovipepu vya kupendera ndalama za mafakitale vikaŵa vimoza mwa vilwerovipepu vya malonda vyakwamba ivyo vikagwiliskirikanga ntchito comene, ndipo vikasazgangapo kulemba makola mabuku ghakulu gha ndalama, mabuku gha katundu, mabuku gha ndalama za kupangira, mabuku gha ndalama izo ŵanthu ŵakwenera kupeleka, na mabuku gha ndalama izo kampani yikwenera kulipira (kusazgapo malipiro gha ŵantchito, inshuwalansi, na ndalama za ucekuru).

Kugwiliskira ntchito kwakwamba kwa vilwerovipepu m'malo mwa ŵantchito ŵa maofesi kukaŵa kwa candulo comene, ndipo kukasintha comene ntchito za maofesi. Mrangura umoza nyengo zinandi ukapokanga malo gha ŵantchito ŵanandi ŵa maofesi, kwambura kukhumba ndalama za uchanda panji za ucekuru.

Pa ici, makampani ghakapempha IBM, Hewlett-Packard, na ŵapeleki ŵanyake ŵakwamba, vilwerovipepu vya malonda kuti vipoke malo gha thebulu la kale la kujambulira. Kujambula na mrangura pa kupanga vinthu na mrangura (CAD-CAM) kukiza kumwamba kwa ma 1980. Vilwerovipepu vya kulongozga ntchito vikaŵa vyakuzirwa comene kumwamba kwa ma 1980 mwakuti cimoza cingadura madola 500,000.

Kusintha kumoza kwakuwoneka comene mu vilwerovipepu vya malonda kukaŵa cilwerocipepu ca kulembera mazgo, ico kukura kwake luŵiro kukapangiska makina gha kulembera gha IBM kucepa mu ma 1980, apo makampani mamiliyoni ghakamba kugwiliskira ntchito Word Perfect, ndipo pamanyuma Microsoft Word. Vilayizgo vinyake vyakutemweka vya malonda vikaŵa vya kupendera mu matebulo nga ni Lotus 1-2-3, ndipo pamanyuma Microsoft Excel.

Mu ma 1990, malonda ghakasinthira ku caro cose capasi, na kwiza kwa vilwerovipepu vya SAP, ivyo vikulongozga ŵapeleki ŵa katundu kuti kupanga mu mafakitale kucitike makola. Ndondomeko iyi yikafwasurika comene na kwiza kwa intaneti.

Mbondolo yakulondezgapo mu kukura kwa vilwerovipepu vya malonda yikwendeskeka na kwiza kwa makina ghakujigwilira ntchito pa ndondomeko (RPA), ivyo vikusazgapo kusanga na kupangiska ntchito zakuwerezgawerezga kucitika na makina, kuti ntchito yicitike makola, ndalama zicepe, na kuti mphuvi za ŵanthu zicepe. Mafakitale agho ghali panthazi pa kugwiliskira ntchito RPA ni gha inshuwalansi, mabanki na uteŵeti unyake wa ndalama, gha malango, na gha uchanda wa moyo.

Wovwiri wa Vilwerovipepu

[lembaso | kulemba source]

Vilwerovipepu vya malonda vikupangika kuyana na vyakukhumbikwa vya ŵanthu ŵa malonda. Kweniso vikupangika kuti vigwiliskire ntchito mitundu yinyake ya kugulana panji vyakumanyikwa. Vikugwira ntchito makola para palije vyakukhumbikwa viphya pa malonda panji kusintha mu kugulana. Kweniso vikugwira ntchito makola para palije masuzgo na vilwero vya mrangura, mikwawo ya mirangura, malo gha kusungira, magesi, na vigaŵa vinyake vya vilwerovipepu.

Vilwerovipepu vya malonda vingatondeka para mphuvi yambura kughanaghanirika yacitika. Mphuvi iyi yingacitika cifukwa ca vyakumanyikwa ivyo vyanjizgika mwakubudika, mphuvi ya malo, mphuvi ya vilayizgo, mphuvi ya munthu, panji mphuvi ya ndondomeko ya ntchito. Para cilwerocipepu ca malonda catondeka, munthu wakwenera kunozga mphuvi iyi luŵiro kuti ŵanthu ŵa malonda ŵalutilire na ntchito yawo. Ntchito iyi ya kunozga mphuvi za vilwerovipepu vya malonda yikuchemeka wovwiri wa vilwerovipepu vya malonda.

Kuphalira Mphuvi

[lembaso | kulemba source]

Munthu wa malonda wakuyimbira lamya gulu la wovwiri wa vilwerovipepu panji kutumizga imelo ku gulu ili. Gulu la wovwiri likusanga vyose vya mphuvi kufuma kwa munthu wa malonda pa lamya panji pa imelo. Ivi vikunjizgika mu cilwerocipepu ca kulaŵilira, ico cikupanga nambala ya pempho, ndipo nambala iyi yikupelekeka ku munthu wa malonda. Nambala iyi yikugwiliskirika ntchito kulaŵilira umo nkhani iyi yikulutira panthazi. Pempho likupelekeka ku munthu yumoza wa mu gulu la wovwiri.

Kumanyiska za Mphuvi

[lembaso | kulemba source]

Pa mphuvi zikulu (nga ni cilwerocipepu ico cikusangika yayi panji cikugwira ntchito makola yayi), imelo yikutumizgika ku wupu wose panji ku magulu agho ghakhwaskika kuti ghamanye za suzgo ili. Ghakuphalirika so nyengo iyo cilwerocipepu cikughanaghanirika kuwelera.

Kupenduzga Mphuvi

[lembaso | kulemba source]

Munthu wa mu gulu la wovwiri wakuwunjika mauthenga ghose agho ghakukhumbikwa pa mphuvi ya cilwerocipepu. Mauthenga agha ghakulembeka mu pempho la wovwiri. Vyakumanyikwa vyose ivyo munthu wa malonda wakagwiliskira ntchito vikugwiliskirika ntchito so pa kupenduzga. Cilayizgo cikupendeka kuti pasangike mphuvi zinyake za vilayizgo.

Kunozga Mphuvi

[lembaso | kulemba source]

Usange mphuvi zakuyana zikacitikapo kale, mbondolo za kuzinozgera zikufumyika mu malo gha kusungira umanyi wa wovwiri, ndipo mphuvi yikunozgeka na mbondolo izo. Usange ni mphuvi yiphya, mbondolo ziphya zikupangika ndipo mphuvi yikunozgeka. Mbondolo ziphya izi zikulembeka mu malo gha kusungira umanyi kuti zizakagwiliskirike ntchito. Pa mphuvi zikulu (nga ni kutondeka kwa vyakuzengera panji kwa cilwerocipepu), kuyowoyerana pa lamya kwa ŵanthu ŵanandi kukwambika, ndipo ŵanthu na magulu ghose agho ghakukhumbikwa ghakunjira, na kugwilira ntchito pamoza kunozga mphuvi.

Kunozga Khodi

[lembaso | kulemba source]

Usange mphuvi ya cilwerocipepu ca malonda yikafuma ku mphuvi za vilayizgo, pempho likupangika ku gulu la kupanga vilwerovipepu kuti linozge mphuvi izi. Usange munthu wa malonda wakukhumba vimanyikwiro panji ntchito ziphya mu cilwerocipepu, kupenda, kunozga, kulemba vilayizgo, kuyezga, na kufumya ivyo vikukhumbikwa vikunozgekera, ndipo mtundu uphya wa cilwerocipepu ukufumyika.

Kunozga Ndondomeko ya Malonda

[lembaso | kulemba source]

Usange mphuvi yikafuma ku suzgo la ndondomeko ya ntchito panji ku mphuvi za ŵanthu pa kunjizga vyakumanyikwa, ŵanthu ŵa malonda ŵakuphalirika. Ŵanthu ŵa malonda pamanyuma ŵakupenda ndondomeko yawo ya ntchito na kuyisintha para pakukhumbikwa. Ŵakusintha so buku la malongozgero gha ŵakugwiliskira ntchito kuti mphuvi iyi yileke kuzakacitika so.

Kunozga Masuzgo gha Vyakuzengera

[lembaso | kulemba source]

Usange mphuvi yikafuma ku masuzgo gha vyakuzengera, gulu la vyakuzengera ilo likukhwaskika likuphalirika. Gulu ili pamanyuma likunozga suzgo ili kwamuyirayira, ndipo likulaŵilira vyakuzengera kuti mphuvi yakuyana yileke kuwelera.

Kulondezgapo Wovwiri na Malipoti gha Mukati

[lembaso | kulemba source]

Ndondomeko ya kulaŵilira mphuvi za vilwerovipepu vya malonda yikugwiliskirika ntchito kupenda masuzgo ghose nyengo na nyengo (zuŵa lililose, sabata yiliyose, na mwezi uliwose), ndipo malipoti ghakupangika kulaŵilira masuzgo agho ghanozgeka, agho ghakuwelerawelera, na agho ghacali kulindilira. Malipoti ghakupangika so ku ŵalongozgi ŵa luso la vilwero vya mauthenga kuti ŵawemeske na kulongozga vilwerovipepu vya malonda.