Nkhwapa
| Nkhwapa | |
|---|---|
Nkhwapa ya munthu | |
| Vimanyikwiro | |
| Chilatini | axilla |
| Msambizi | Msambizi wa axillary |
| Mtsinje wa ndopa | Mtsinje wa ndopa wa axillary |
| Mzirwe | Mzirwe wa axillary |
| Lymph | Ma lymph node gha axillary |
Nkhwapa (mu Chilatini axilla; mu Chingelezi likuchemekaso armpit panji underarm) ni malo agho pa thupi la munthu ghali pasi pa mphambano ya chiŵegha. Nkhwapa yili pakati pa woko na nthumbo ya chifuwa, ndipo yikuzingilirika kuchanya na fupa la ntanda, nkhungu, na scapula; mumphepete na minofu ya serratus anterior; kunthazi na minofu ya chifuwa (pectoral muscles); na kunyuma na minofu ya subscapularis, teres major, na latissimus dorsi.[1]
Khungu la nkhwapa lili na sisi zinandi na tiwiwuni twakutuluska thukuta. Kunyilira kwa thupi (body odor) kukusangika comene mu nkhwapa,[2] ndipo vinthu ivyo vikupanga kunyilira uku vyakuwoneka kuti vingaŵa vyakukolerana na kupanga kutemwa (pheromone), nangauli mfundo iyi njakususkika mwa asayansi.[3]
Muundo
[lembaso | kulemba source]Mkati mwa nkhwapa muli msambizi wa ndopa wa axillary na mtsinje wake, cigaŵa ca mtolo wa mizirwe wakuchemeka brachial plexus, mizirwe ya thoracic na intercostobrachial, magulu ghankhondi gha ma lymph node, na mafuta ghakuzingilira ivi vyose.[1] Cigaŵa ca pasi ca kunyuma cha nkhwapa chikuchemeka posterior axillary fold, apo cigaŵa ca kunthazi chikuchemeka anterior axillary fold.[4]
Mu chikhalidwe
[lembaso | kulemba source]Nkhwapa ni malo ghakukwenya comene chifukwa cha mizirwe yinandi iyo yili mwenemumo. Sisi za nkhwapa zikumela kwa ŵanakazi na ŵanarume kwamba mu unyamata. Mu vikhalidwe vinyake vyamakono, ŵanakazi ŵanandi ŵakugweta sisi za nkhwapa, kwizira mu maghanoghano gha kutowa panji gha thanzi, kweni mu vikhalidwe vinyake ŵanakazi ŵakusunga sisi izi.[5]
Vyakuzirwa mu uganga
[lembaso | kulemba source]Nga umo viliri mu malo ghanyake agho ghakupinda pakati pa viŵalo vikuru (nga ni ntangararo panji kasukusuku), nkhwapa ni malo agho misambizi na mizirwe vikwendamo pafupi na khungu, ndipo vikuŵa vyakuzirwa comene pakuwona ma lymph node pakuchekura nthenda.
Wonaniso
[lembaso | kulemba source]Vyakuwelenga
[lembaso | kulemba source]- 1 2 "Applied anatomy for upper limb blocks". Archived from the original on 2015-09-06. Retrieved 2007-12-23.
- ↑ Turkington, Carol; Dover, Jeffrey S. (2007). The encyclopedia of skin and skin disorders (3rd ed.). New York: Facts on File. p. 363. ISBN 978-0-8160-6403-8.
- ↑ Drea, Christine M. (February 2015). "D'scent of man". Hormones and Behavior. 68: 117–133. doi:10.1016/j.yhbeh.2014.08.001. PMID 25118943.
- ↑ Norman Anatomy, lesson 3: axilla.
- ↑ Lanzalaco, Anthony (2016). "A comparative clinical study of different hair removal procedures and their impact on axillary odor reduction in men". Journal of Cosmetic Dermatology. 5 (1): 58–65. doi:10.1111/jocd.12197. PMID 26663394.
{{cite journal}}: Invalid|display-authors=1(help)CS1 maint: unflagged free DOI (link)