Jump to content

Lodwar

Lodwar
Msumba Lemba Wikidata
ChaloKenya Lemba Wikidata
Capital ofTurkana County Lemba Wikidata
Ili mu chigaŵaRift Valley Province Lemba Wikidata
Malo ghake3°7′0″N 35°36′0″E Lemba Wikidata
Popu­la­tion16,981, 44,153, 82,970 Lemba Wikidata
Elevation above sea level477 metre Lemba Wikidata
Map

Lodwar ni msumba yikuru chomene kumpoto chakumanjiliro gha dazi kwa Kenya, iyo yili kumanjiliro gha dazi kwa Nyanja ya Turkana pa msewu wa A1. Mafakitale ghakuru ni kuluka mabasiketi na vya maulendo. Mapiri gha Loima ghali kumanjiliro gha dazi. Lodwar ndi msumba ukuru wa chigaŵa cha Turkana. Msumba iyi yikaŵa na ŵanthu 82,970 pa kalembero ka 2019.[1]

Kuyana na buku la Insider’s Guide to Kenya, mdauko wa Lodwar ukamba pafupifupi mu 1933 apo malonda munyake zina lake Shah Mohamed wakafika mumphepete mwa Mlonga wa Turkwell. Misewu yikaŵa yiheni, ntheura wakiza na mbunda. Paumaliro wakazenga malo ghakuchitiramo malonda ghambura kumara ku Lodwar, kusazgapo malo ghakuguliskira mafuta. Ŵakazenga ofesi ya mulaŵiliri wa chigaŵa, ndipo pamanyuma pake ŵakazenga chipatala chichoko na jele la boma. Ŵakazenga likuru la ŵapolisi ku Lokitaung, chifukwa ŵanthu ŵanandi ŵakaŵanga na mphindano za mafuko mu chigaŵa ichi.

Mu vilimika vya m’ma 1960, ŵamishonale ŵakazenga masukulu mu msumba iyi na kuzingilizga. Shah Mohamed wakajura masitolo ghanandi mu mamsumba ghakutali gha Turkana County chifukwa ndiyo yekha wakagwiranga ntchito ya kupanga makontrakitala na kupeleka katundu ku madipatimenti gha boma, wakayeghanga makalata ku malo agha, ndipo wakapelekanga na kunyamura katundu ku ntchito ya kupanga somba mu viŵiya vya ku Norway na Italy pa Nyanja ya Turkana (vyose vikatondeka pamanyuma).

Mu nyengo ya ŵakoloni, Lodwar wakagwiranga nchito nga ni malo ghakujumphapo gha ŵalara ŵa boma la Britain awo ŵakasunkhunyanga ŵakayidi ŵandyali ŵa ku Kenya ku mpoto. Jomo Kenyatta, pulezidenti wakwamba wa Kenya, wakakanizgika kukhala mu jele mu nyumba kwa vilimika viŵiri ku Lodwar, kwamba mu 1959. Msumba iyi yikaŵa kuti yamanyikwa kuti ni malo ghakutali chomene agho ghali kutali chomene na Kenya yose, kweni mu vyaka vyasonosono apa Lodwar wakukura ndipo wakumanyikwa chomene pa nkhani ya malonda na chuma.

Kuwoneseska mwakudumura

[lemba | kulemba source]
Kuwona kwa Lodwar apo mukukhira

Lodwar yikuwoneka kuti ni msumba ukuru wa chigaŵa ichi, ndipo muli malo gha boma na gha boma, kusazgapo malo ghakuru gha umoyo gha ku Turkana na chipatala chikuru cha kutumizga ŵanthu, Lodwar County Hospital (LDH).[2] Kweniso ni mpando wa Dayosizi ya Katolika ya Roma ya Lodwar. Msumba iyi yikuteŵetereka na ndege ya Lodwar. Siteshoni ya magesi ya Turkana Geothermal yikuzengeka kufuma mu 2026 pafupifupi makilomita 170 kutali.[3]

Lodwar ili na nyengo yakutentha ya mapopa (kugaŵika kwa nyengo ya Köppen BWh) iyo yili na nyengo yakutentha chomene ndiposo vula yichoko chomene chaka chose. Avereji ya vula pa chaka ili pafupifupi 210 mm (8.27 in). Lodwar ili na nyengo ya zuŵa comene cilimika cose, ndipo zuŵa likuŵa pafupifupi maora 3,600 pa cilimika.

Climate data for Lodwar (1991–2020 normals, extremes 1920–present)
Month Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec Year
Record high °C (°F) 39.8
(103.6)
40.0
(104.0)
40.6
(105.1)
40.3
(104.5)
39.0
(102.2)
37.4
(99.3)
38.3
(100.9)
37.0
(98.6)
39.0
(102.2)
38.4
(101.1)
39.9
(103.8)
39.3
(102.7)
40.6
(105.1)
Average high °C (°F) 36.4
(97.5)
37.5
(99.5)
37.1
(98.8)
35.9
(96.6)
35.6
(96.1)
34.6
(94.3)
33.8
(92.8)
34.3
(93.7)
35.6
(96.1)
35.9
(96.6)
35.4
(95.7)
35.5
(95.9)
35.6
(96.1)
Daily mean °C (°F) 29.3
(84.7)
30.2
(86.4)
30.6
(87.1)
30.2
(86.4)
30.3
(86.5)
29.6
(85.3)
29.1
(84.4)
29.5
(85.1)
30.4
(86.7)
30.7
(87.3)
29.8
(85.6)
29.0
(84.2)
29.9
(85.8)
Average low °C (°F) 22.1
(71.8)
22.9
(73.2)
24.0
(75.2)
24.7
(76.5)
25.2
(77.4)
24.5
(76.1)
24.4
(75.9)
24.6
(76.3)
25.2
(77.4)
25.4
(77.7)
24.0
(75.2)
22.3
(72.1)
24.1
(75.4)
Record low °C (°F) 15.0
(59.0)
12.6
(54.7)
15.2
(59.4)
14.3
(57.7)
15.5
(59.9)
17.4
(63.3)
18.6
(65.5)
19.2
(66.6)
19.2
(66.6)
15.3
(59.5)
13.5
(56.3)
14.5
(58.1)
12.6
(54.7)
Average precipitation mm (inches) 8.6
(0.34)
9.5
(0.37)
18.9
(0.74)
58.0
(2.28)
21.3
(0.84)
7.6
(0.30)
20.2
(0.80)
8.9
(0.35)
5.1
(0.20)
10.2
(0.40)
28.4
(1.12)
14.0
(0.55)
210.7
(8.30)
Average precipitation days (≥ 1.0 mm) 1 1 2 4 2 1 2 1 1 1 2 1 19
Average relative humidity (%) 38 39 41 50 50 47 48 46 42 41 44 41 44
Mean monthly sunshine hours 316.2 271.6 288.3 258.0 310.0 306.0 306.9 306.9 306.0 306.9 288.0 313.1 3,577.9
Mean daily sunshine hours 10.2 9.7 9.3 8.6 10.0 10.2 9.9 9.9 10.2 9.9 9.6 10.1 9.8
Source 1: NOAA (precipitation and sun 1961–1990)[4]
Source 2: Deutscher Wetterdienst (humidity 1961–1990),[5] Meteo Climat (record highs and lows)[6]

Vinthu viheni

[lemba | kulemba source]

Ŵanthu pafupifupi 35 peresenti pera ŵa ku Lodwar ndiwo ŵali na magesi mu nyumba zawo. Lodwar Alluvial Aquifer ili na ndondomeko ziŵiri zapadera kumafumiro gha dazi na kumanjiliro gha dazi kwa musumba wa Lodwar, ku vigaŵa vyose viŵiri vya Mlonga wa Turkwel. Pafupifupi 1.3 biliyoni cubic metres yingasungika pano na pafupifupi 10% iyo yingaseŵezeskeka kwambura kupangiska masuzgo ghambura kuzomerezgeka gha chilengiwa, chuma na umoyo.[7] Pali maji ghambura kunyang’amira gha pasi mu chigaŵa ichi agho ghali na maji ghawemi ghakumwa, nangauli ŵanthu ŵakusoŵa maji nyengo na nyengo ndipo ivi vikupangiska kuti viŵeto vifwe. Ŵanthu ŵanandi ŵakuŵa ŵaliska ŵakukhala mu malo ghakupambanapambana.

  1. ↑ https://www.knbs.or.ke/?wpdmpro=2019-kenya-population-and-housing-census-volume-ii-distribution-of-population-by-administrative-units&wpdmdl=5728&ind=MT12f0IDWVM-a0J2dc3Xi42qelbruMwR0a7XIWb0iAwnedEVNBjd_1FEwMun_eI5
  2. ↑ https://web.archive.org/web/20110727212955/http://www.rescue-uk.org/fileadmin/user_upload/Reports/IRC_LivingOn_online-1_01.pdf
  3. ↑ https://geothermalresourcescouncil.blogspot.com/2017/11/kenya-geothermal_9.html
  4. ↑ "Lodwar Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Archived from the original on 2020-10-31. Retrieved July 6, 2015.
  5. ↑ "Klimatafel von Lodwar / Kenia" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (in German). Deutscher Wetterdienst. Retrieved August 31, 2016.
  6. ↑ "Station Lodwar" (in French). Meteo Climat. Retrieved August 31, 2016.
  7. ↑ https://reachwater.uk/ecr-feature-groundwater-is-a-vital-invisible-resource-to-use-it-we-need-to-better-understand-it-and-make-it-visible/
  • Elizabeth Watkins, Jomo's Jailor – Grand Warrior of Kenya. (1993) Mulberry Books ISBN 978-0-9528952-0-6

03°07′00″N 35°36′00″E / 3.11667°N 35.60000°E / 3.11667; 35.60000